Kính thưa quí vị

Như chúng tôi đã có bài tổng hợp về việc chính quyền đàn áp tôn giáo tại Con Cuông, Nghệ An. Sau vụ đàn áp cao điểm vào ngày 1 tháng 7 năm 2012, Tòa Giám mục Xã Đoài đã chính thức lên tiếng phản đối và trình bày đầy đủ sự việc bằng văn thư gửi UBND tỉnh Nghệ An đồng thời kêu gọi toàn thể giáo dân thuộc Địa phận Vinh (bao gồn 3 tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình) treo băng rôn, tập trung thắp nến cầu nguyện để phản đối chính quyền vì đã đánh đập linh mục, giáo dân. Đặc biệt, chính quyền đã huy động công an, bộ đội đến để đàn áp và xúc phạm nặng nề đến Niền Tin Công Giáo qua việc đập phá ảnh tượng Đức Mẹ.

quân đội đàn áp tôn giáo đẫm máu
tại Con Cuông 01-07-12

Chưa dừng lại ở những việc làm trái pháp luật cũng như trái đạo đức đó. Chính quyền Nghệ An còn huy động các báo, Đài phát thanh và truyền hình liên tục đưa tin xuyên tạc, vu khống, chụp mũ, bôi nhọ một cách bỉ ổi đối với các linh mục, tu sĩ và giáo dân.

Trước thái độ ngang ngược, chà đạp Hiến pháp và Pháp luật của chính quyền Nghệ An. Tòa Giám mục Xã Đoài tiếp tục kêu gọi giáo dân trong Giáo phận (bao gồm 500.000 người)tập trung tại các sở hạt (địa bàn tương đương với một huyện, có khi 3 huyện mới có một sở hạt) vào sáng Chúa Nhật, ngày 15 tháng 7 để phản đối và cầu nguyện cho giáo dân đang bị đàn áp.

Cũng xin được nhắc lại rằng, trong mấy năm gần đây, việc chính quyền huy động công an, bộ đội để đàn áp người dân lương thiện cũng như những người yêu nước đang có dấu hiệu ngày một gia tăng, từ các địa phương đến các thành phố lớn.

Bản tóm tắt sự kiện giáo điểm Con Cuông.

Về việc vi phạm quyền tự do tôn giáo của chính quyền tại Giáo điểm Con Cuông, huyện Con Cuông – Nghệ An.

Khu vực miền tây Nghệ An đã là điểm nóng về vấn đề tôn giáo từ khi giáo phận Vinh tái truyền đạo nơi này (gàn 100 năm trước, nơi đây đã có nhà thờ và cộng đoàn giáo dân hiện diện). Ngày 26.10.2010 Đức Cha Phaolo Nguyễn Thái Hợp đã có chuyến viếng thăm giáo điểm Con Cuông [1]. Nơi đây đã tiếp nhận được nhiều tân tòng, gia nhập đạo Công giáo[2]. Cuộc sống có nhiều khởi sắc, đồng bào Lương – Giáo sống rất chan hòa với nhau.

Thế nhưng, vào lúc vào lúc 14 giờ ngày 13/11/2011, chính quyền huyện Con Cuông đã huy động lực lượng trên 300 người, trong đó có công an, dân phòng, côn đồ…, đến tại ngôi Nhà nguyện ở Giáo điểm Con Cuông gây hỗn loạn, đánh giáo khi linh mục và giáo dân dâng lễ.

Vào luc 0 giờ 26 phút rạng sáng hôm 30 tháng 11 năm 2011, nhà nguyện Giáo Điểm Con Cuông thuộc Giáo xứ Quan Lãng, Hạt Bột Đà, thuộc Giáo phận Vinh đã bị tấn công bằng mìn.[3] đây là lần thứ hai giáo điểm Con Cuông bị tấn công bằng vũ lực[4]

Ngày 03/6/2012, khi linh mục Giuse Ngô Văn Hậu đến dâng lễ, một đội ngũ cán bộ khoảng 50 người thuộc chính quyền huyện Con Cuông, chính quyền xã Yên Khê, thôn Trung Hương, đứng đầu là ông Trần Văn Phúc, chủ tịch mặt trận huyện Con Cuông, được điều động để ngăn chặn, gây nhiễu, dùng loa phóng thanh công suất lớn làm ồn không cho linh mục dâng lễ.

Ngày 24/6/2012 tình hình trở nên trầm trọng, khi linh mục GB. Nguyễn Đình Thục đến dâng thánh lễ thì có khoảng 250 người được chính quyền điều động đến, cố tình tràn vào chiếm chỗ trong nhà nguyện. Số đông còn lại đứng trước sân nhà nguyện, nhằm ngăn cản không cho linh mục dâng lễ. Họ đặt loa phóng thanh công suất lớn sát cửa sổ nhà nguyện để gây ồn trong suốt Thánh lễ. Bên ngoài nhà nguyện, nhiều thanh niên đã xô đẩy, tìm cách gây sự với giáo dân tham dự thánh lễ. Những chiếc loa phóng thanh đặt ngay trước cổng vào nhà nguyện cũng được mở hết công suất, kể “tội” Đức Giám mục, các Linh mục và giáo dân đến dâng lễ. Một số người được phân công phá máy phát điện, cắt dây điện, nhưng may thay bà con giáo dân đã kịp thời phát hiện và ngăn chặn. Trên các ngã đường dẫn tới nhà nguyện, công an giao thông rất bận rộn với việc soi xét “hành vi vi phạm luật lệ an toàn giao thông” của giáo dân đi lễ, nhằm ngăn chặn, gây khó khăn, sợ hãi cho bà con [5].

Và ngày 1.7.2012, Nhà cầm quyền huyện Con Cuông – Nghệ An lại tiếp tục tấn công giáo điểm Con Cuông, lần này, nhà cầm quyền cho người đánh linh mục, tu sĩ và giáo dân bị thương, trường hợp của chị chị Maria Ngô Thị Thanh bị côn đồ dùng loa cầm tay đánh vào đầu gây chấn thương dập sọ não, hiện đang phải cấp cứu tại Hà Nội. Tượng Đức Mẹ, một biểu tượng thánh thiêng của Công Giáođã bị bọn côn đồ, công an, quân đội đập phá tan tành. [6] , [7]

Trước sự việc vi phạm quyền tự do tôn giáo trầm trọng của chính quyền tại Con Cuông, Đức Giám mục Phaolo Nguyễn Thái Hợp đã ra Thư của Đức Giám mục Phaolô gửi cộng đồng dân Chúa trong giáo phận - 4/7/2012, kêu gọi toàn thể giáo dân trong và ngoài giáo phận Vinh hiệp thông cầu nguyện cho giáo điểm Con Cuông. Tiếp đó, Tòa Giám mục Xã Đoài đã ra Thông Cáo về sự việc xảy ra tại giáo điểm Con Cuông để kêu gọi giáo dân thắp nến cầu nguyện và treo băng rôn với khẩu hiệu: “Phản đối hành vi phạm thánh và đánh đập linh mục, giáo dân của chính quyền tại Con Cuông”. Và cử Đại diện Linh mục đoàn Giáo phận thăm giáo điểm Con Cuông để động viên những nạn nhân của bạo quyền.

Về phía nhà cầm quyền, họ đã lên kế hoạch đàn áp từ trước nên từ khi sự việc xảy ra, chính quyền đã các báo, đài phát thanh truyền hình liên tục đưa tin xuyên tạc, vu khống, chụp mũ linh mục, tu sĩ và giáo dân. Với tiêu đề: “Coi thường pháp luật, đẩy con chiên vào đường phạm tội, bị khởi tố vụ án hình sự” Và họ triệu tập một số giáo dân tại giáo điểm Con Cuông: “Công an tỉnh Nghệ An bắt đầu triệu tập giáo dân hạt Bột Đà”

Trước sự ác độc và lật lọng của chính quyền tại Con Cuông – Nghệ An, phía Tòa Giám mục tiếp tục ra thông cáo: “Văn thư của TGM GP Vinh gửi UBND Tỉnh Nghệ An về sự việc tại giáo điểm Con Cuông” để chỉ rõ những việc làm trái luật pháp và trái lương tâm của chính quyền.

Trước những lời kêu gọi của Đức cha Phaolô Nguyễn Thái Hợp, và Tòa Giám Mục Xã Đoài, ngàn vạn ngọn nến trên toàn giáo phận Vinh(kéo dài từ Nghệ An – Hà Tĩnh – Quảng Bình) đã được thắp lên để hiệp thông cầu nguyện cho giáo dân tại giáo điểm Con Cuông. Khắp nơi hiệp thông với tín hữu Con Cuông và Ngàn vạn ánh nến nguyện cầu hướng về giáo điểm Con Cuông.

Trước sự ôn hòa nhưng cứng rắn của phía Tòa Giám mục Xã Đoài, UBND tỉnh Nghệ An đã ra một công văn trả lời. Đồng thời mời đối thoại và yê cuầu Tòa Giám mục cho các giáo xứ tháo gỡ các băng rôn. Trước thái độ bất chấp pháp lí cũng như đạo lí từ phía chính quyền, Tòa Giám mục Xã Đoàitiếp tục ra thông báo số 2Thông Báo tiếp theo của VP Tòa Giám mục về việc cử hành Thánh lễ Chúa nhật 15/7/2012 tại các sở hạt, để mời gọi toàn thể giáo dân trên giáo phận về các giáo hạt của họ để cầu nguyện cho giáo điểm Con Cuông. Và Tòa giám mục đã gởi thư lên Hội Đồng Giám Mục Việt Nam “Văn thư của Tòa Giám mục Vinh về vụ Con Cuông”.

Chúng tôi sẽ theo dõi những động thái sắp tới của chính quyền. Mong rằng, công lý và sự thật cần được tôn trọng trên đất nước luôn được kêu gọi sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật này.

Chính quyền Nghệ An ‘dương oai, diễu võ hù dọa giáo phận Vinh, dùng cả quân đội, xe bọc thép sắm bằng tiền của dân để mang ra dạo chơi, dọa dân ?

- Trưa ngày 14.7.2012, một đoàn xe thiết giáp đã dừng lại trước cổng TGM Xã Đoài. Trước đó, hàng loạt xe vận tải quân đội đã tập trung tiến qua trước cổng TGM đi về phía Hưng Trung, Hưng Nguyên. Đây là sự kiện hàng chục năm nay người dân mới chứng kiến một đội quân với đầy đủ phương tiện thiết bị như vậy.Sáng mai, gần 30 ngàn giáo dân giáo hạt Chính Tòa sẽ tập trung tham dự thánh lễ cầu nguyện cho giáo điểm Con Cuông lúc 8 giờ sáng tại nhà thờ Xã Đoài.Phải chăng đây là hành động "dương oai giễu võ" của chính quyền tỉnh Nghệ An và Quân khu 4 trước tinh thần đấu tranh bất bạo động của linh mục và giáo dân Vinh?Chúng ta hãy chờ xem và tiếp tục cầu nguyện nhiều cho hai Đức Cha, quý cha và toàn thể giáo dân Vinh).

(Một số hình ảnh ghi nhận được ghi đoàn xe tiến sang phía Hưng Trung, Hưng Nguyên. Không chụp được ảnh đoàn xe dừng lại trước cổng (chừng 30p).

Sáng nay, tại trung tâm TP Vinh, chúng tôi sẽ tường thuật trực tiếp tình hình tại ba tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình.

 . Hiện tại các phóng viên đang có mặt tại các điểm, chuyển những diến biến mới nhất để đăng tải, phục vụ bạn đọc khắp Thế giới về sự kiện nóng bỏng này.


Theo Xuân Việt Nam blog

Đọc tiếp…

Tranh chấp trên biển đông giữa Trung Quốc và các quốc gia láng giềng đang gây sự chú ý của nhiều cường quốc trên thế giới như Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản.

Một tàu tuần tra Trung Quốc và một tàu tuần tra Nhật
Bản trong vùng biển gần quần đảo tranh chấp Senkaku,
ngoài khơi Okinawa, hôm 11 tháng 7 năm 2012.

Trong khi chính phủ Mỹ đã lên tiếng khẳng định mối quan tâm của nước này tới vấn đề biển Đông vì quyền lợi của nước này tại khu vực, câu hỏi đặt ra là Nhật Bản có quan điểm thế nào về vấn đề này. Để trả lời câu hỏi này, Việt Hà của đài chúng tôi phỏng vấn chuyên gia an ninh châu Á, ông Tetsuo Kotani thuộc viện nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật Bản.

Trách nhiệm nặng hơn

Việt Hà: Thưa ông, với việc Hoa kỳ chuyển trọng tâm sự chú ý sang châu Á Thái Bình Dương, chú ý nhiều hơn vào sự lớn mạnh của Trung Quốc, là đồng minh của Mỹ, Nhật Bản đóng vai trò thế nào trong việc duy trì an ninh tại khu vực?

Tetsuo Kotani: Có hai khía cạnh liên quan đến việc Hoa Kỳ cân bằng lại chiến lược của mình tại châu Á. Thứ nhất là cân bằng chiến lược từ khu vực Trung Đông về châu Á, nhưng Hoa Kỳ chưa bao giờ rời bỏ châu Á, cho nên chúng ta phải nhìn vào khía cạnh khác của việc cân bằng lại chiến lược Hoa Kỳ mà tôi gọi là cân bằng lại trong khu vực châu Á.

Tất nhiên chính sách của Hoa Kỳ là tập trung vào đông Bắc Á trong nhiều thập kỷ qua nhưng giờ đây còn bao gồm cả biển Đông và khu vực Đông Nam Á khi các khu vực này trở nên quan trọng. Hoa Kỳ giờ đang nhìn về hướng Nam. Điều này có nghĩa là Nhật Bản phải có trách nhiệm nhiều hơn đối với vùng đông bắc á. Nhật Bản sẽ phải tự xây dựng sức mạnh quốc phòng của mình và cải thiện hơn nữa mối quan hệ đối tác với Nam Hàn.

Nhật Bản giờ đây phải nhận lãnh trách nhiệm nhiều hơn đối với khu vực đông bắc Á, đặc biệt là vùng đông hải. Nhật Bản cần phải suy nghĩ thận trọng trong việc đối phó với Trung Quốc liên quan đến vùng biển này. Ô. Tetsuo Kotani

Việt Hà: Vậy thì những quan ngại lớn nhất của Nhật Bản bây giờ về an ninh tại khu vực này là sao thưa ông?

Tetsuo Kotani: Chúng tôi có rất nhiều mối quan ngại về an ninh. Mối quan ngại đầu tiên là sự lớn mạnh của Trung Quốc, bán đảo Triều Tiên và Nga. Biển Đông cũng quan trọng đối với Nhật Bản. Tuy nhiên Trung Quốc luôn là mối quan tâm của Nhật Bản trong vấn đề an ninh khu vực.

Việt Hà: Với cam kết mới này của Nhật Bản với Mỹ tại khu vực châu Á Thái Bình Dương thì nó sẽ ảnh hưởng thế nào tới mối quan hệ giữa Nhật Bản với Trung Quốc?

Tetsuo Kotani: Tất nhiên, như tôi đã nói Nhật Bản giờ đây phải nhận lãnh trách nhiệm nhiều hơn đối với khu vực đông bắc Á, đặc biệt là vùng đông hải. Trung Quốc đang phát triển hải quân tiến ra đông hải và biển Đông cho nên khó tránh khỏi những quyền lợi của nhật Bản và Trung Quốc bị đụng chạm tại đông hải. Vì vậy Nhật Bản cần phải suy nghĩ thận trọng trong việc đối phó với Trung Quốc liên quan đến vùng biển này.

Việt Hà: Khi chúng ta nói đến an ninh khu vực châu Á thái bình dương, chúng ta không thể nào không nói đến vấn đề biển Đông. Vậy thì vấn đề biển Đông quan trọng thế nào trong chiến lược quốc phòng của Nhật Bản?

Tetsuo Kotani: Biển Đông là một kênh hàng hải quan trọng đối với Nhật Bản. Gần 70% hàng hóa của Nhật phải đi qua khu vực này. Cho nên tự do hàng hải tại biển Đông là điều cần thiết đối với Nhật. Đó là điều thứ nhất. Điều thứ hai là về vấn đề hạt nhân tại biển Đông. Trung Quốc hiện đang triển khai tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo tại biển Đông. Nếu Trung Quốc có thể kiểm soát vùng biển Đông với các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của mình, thì nó sẽ làm giảm khả năng của chiếc dù nguyên tử ngăn đe của Mỹ tại khu vực. Xét về khía cạnh này thì biển Đông rất quan trọng đối với Nhật Bản nếu nói về chiến lược hạt nhân.

Sức mạnh quân sự

Việt Hà: Nhật Bản và Trung Quốc cũng có tranh chấp xung quanh đảo Senkaku. Thì ông thấy có những điểm tương đồng khác biệt lớn nào giữa tranh chấp này với tranh chấp trên biển đông hiện nay. Và liệu Việt Nam có thể học được bài học nào từ tranh chấp này của Nhật Bản với Trung Quốc?

Tetsuo Kotani: Chúng ta có những tình huống tương tự giữa biển Đông và Đông Hải. Trung Quốc đòi chủ quyền ở Senkaku sau khi hồi động kinh tế Liên Hiệp Quốc đưa ra báo cáo sẽ có nhiều trữ lượng dầu tại khu vực này. Sau đó Trung Quốc đã họat động rất mạnh tại khu vực này để đòi chủ quyền. Chúng tôi có những vụ liên quan đến các tàu cá tại khu vực này vào năm 2010 và dẫn đến căng thẳng ngọai giao giữa hai nước Nhật Bản và Trung Quốc.

Nhưng điểm khác biệt giữa hai tranh chấp là trong tranh chấp ở đông hải, cán cân quân sự nghiêng nhiều hơn về phía Nhật Bản và Mỹ. Tại biển Đông, cán cân quân sự nghiêng về Trung Quốc nhiều hơn. Cho nên điều quan trọng là chúng ta phải cân bằng được cán cân về sức mạnh quân sự tại cả hai vùng biển và chúng ta cần phải gây sức ép khiến Trung Quốc phải sử dụng các cách tiếp cận hòa bình hơn.

Việt Hà: Trong vụ tranh chấp gần đây giữa Philippines và Trung Quốc xung quanh bãi cạn Scarborough thì Nhật Bản có gửi 3 tàu chiến tới khu vực này. Xin ông chobiết ý nghĩa của việc này thế nào. Và có phải là nếu có một xung đột quân sự trong khu vực này thì Nhật Bản có thể can thiệp?

Điều quan trọng là chúng ta phải cân bằng được cán cân về sức mạnh quân sự tại cả hai vùng biển và chúng ta cần phải gây sức ép khiến Trung Quốc phải sử dụng các cách tiếp cận hòa bình hơn. Ô. Tetsuo Kotani

Tetsuo Kotani: Vâng, chúng tôi gửi 3 tàu hải quân đến Philippines trong khi tranh chấp bãi cạn xảy ra. Nhưng đây chỉ là một phần trong diễn tập và nó đã được lên kế hoạch từ trước khi tranh chấp xảy ra. Cho nên không có mối liên hệ trực tiếp nào tại đây.

Tuy nhiên, Nhật Bản rất quan tâm đến việc hợp tác giúp đỡ nâng cao khả năng quốc phòng cho Philippines, vì thế nên Nhật Bản sẽ cung cấp các tàu tuần duyên cho Philippines và chúng tôi sẽ xem xét khả năng giúp các nước khác tương tự bao gồm Việt Nam. Mặc dù không liên quan trực tiếp tới tranh chấp biển Đông nhưng Nhật Bản sẽ cố gắng giúp các nước đòi chủ quyền khác trên biển Đông để họ có thể duy trì cân bằng sức mạnh quân sự trên biển với Trung Quốc.

Việt Hà: Xin cảm ơn ông

© Việt Hà, phóng viên RFA

---------------
---------------

Đọc tiếp…

Tuần này có nhiều sự kiện liên quan đến Việt Nam và Đông Nam Á. Được quốc tế chú ý nhiều nhất là hoạt động của Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton tại Việt Nam,

Bà Clinton nhận hoa tặng trước buổi họp báo
 ở Hà Nội. Photo RFA

chuyến thăm lịch sử của bà Ngoại trưởng Mỹ tại Lào, nhưng sự chú ý hơn hết của châu Á và Việt Nam hướng vào bài diễn văn của bà Clinton trong buổi khai mạc hội nghị các bộ trưởng ngoại giao ASEAN- Hoa Kỳ tại Phnom Penh lúc chiều thứ tư.

Công việc ở Việt Nam

Mục đích chuyến thăm Việt Nam của bà Clinton là thúc đẩy mậu dịch, mở rộng và tăng tiến mối quan hệ song phương về thương mại, giáo dục, song song với những khuyến cáo liên quan đến dân chủ, nhân quyền.

Bà Clinton nhấn mạnh đến việc gia tăng trao đổi thương mại cùng những biện pháp, những phương thức thực hiện chương trình đó. Quan hệ về giáo dục trong đó các chương trình học bổng và trao đổi sinh viên được xem là một phương thức để siết chặt quan hệ song phương, đưa hai nước lại gần nhau hơn nữa, đồng thời giúp Việt Nam nâng cao phẩm chất nền giáo dục cùng với năng lực của hệ thống nhân sự cấp cao.

 Nhiều ý kiến cho rằng bà Clinton đưa ra những khuyến cáo mạnh mẽ với những giới chức lãnh đạo của Việt Nam về vấn đề dân chủ và nhân quyền, quyền tự do bày tỏ ý kiến và phổ biến quan điểm, là do sự chỉ trích mạnh mẽ chưa từng thấy của dân biểu Frank Wolf đối với hành pháp Mỹ, nhất là bộ ngoại giao và toà đại sứ Hoa Kỳ tại Hà Nội.

 Dân biểu Frank Wolf khi trả lời cuộc phỏng vấn của RFA đã gọi đại sứ David Shear là người dối trá. Ông đã hứa mời những nhân vật bất đồng chính kiến nổi bật đến toà đại sứ nhưng sau lại nói với ông Wolf là cần phải giữ cân bằng trong hoạt động ngoại giao. Nghĩa là ông đại sứ có thể đã không mời ai hoặc đã huỷ bỏ cuộc hẹn.

Vì sao đành thất hứa?

Đây là điều khá lạ lùng trong nền nếp hoạt động của chính quyền Hoa Kỳ, vì trong một buổi điều trần trước đây tại Hạ viện, phụ tá ngoại trưởng Mỹ về nhân quyền và lao động có hứa với dân biểu Frank Wolf là sẽ chỉ thị cho toà đại sứ mở rộng cửa đón mời những nhà dân chủ Việt Nam. Đại sứ David Shear cũng hứa là sẽ mời, nhưng vì sao ông lại đổi hướng nhanh như vậy?

Ngoại trưởng Hillary Clinton phát biểu tại hội
nghị ngoại trưởng ASEAN-Hoa Kỳ - RFA sreenshot

 Đó là một việc rất tế nhị về ngoại giao. Người ta còn nhớ đã có lần những người bất đồng chính kiến được mời đến toà đại sứ Mỹ nhưng nhiều người bị công an ngăn cản quyết liệt ngay trước cổng toà đại sứ. Cho nên chắc chắn đã phải có sự phản đối quyết liệt của Hà Nội về sự kiện này, và bộ ngoại giao Hoa Kỳ, vào lúc Ngoại trưởng Cllinton sắp đến Việt Nam, đã phải nhượng bộ. Thêm nữa, bây giờ đang là thời gian hai đảng chính trị của Hoa Kỳ cạnh tranh quyết liệt cho cuộc tổng tuyển cử sắp tới, nên dân biểu Frank Wolf thuộc đảng Cộng hoà đã không bỏ lỡ dịp đả kích chính quyền Obama của đảng Dân Chủ. Dân biểu Frank Wolf còn nói ông mong với vị Tổng thống sắp tới, ý nói người thay thế ông Obama, thì vị đại sứ Mỹ tại Việt Nam sẽ là một người Mỹ gốc Việt.  Nhưng dù sao cũng khó cãi được với những điều ông Wolf lên án đại sứ David Shear vì vị sứ thần đã hứa mà không làm. Ông Shear còn bị chê là người kém khả năng, hay là cả một sự thất bại, khi vị dân biểu nhắc đi nhắc lại “he’s a failure”.

Phải chứng tỏ bênh vực tự do

Và có lẽ vì bị thúc đẩy và chỉ trích như vậy nên ngoại trưởng Clinton đã nêu những khuyến cáo khá mạnh mẽ với Tổng Bí Thư Nguyễn Phú Trọng, mà tin tức quốc tế nói là đã khiến ông Trọng đang vui vẻ xã giao thì đã nghiêm mặt lại.  Bà Clinton đề cập ngay đến vấn đề tự do phổ biến quan điểm tại Việt Nam, và bà nhấn mạnh rằng dân chủ và thịnh vượng phải cùng nắm tay đi với nhau, đổi mới chính trị và tăng trưởng kinh tế có liên quan với nhau. Bà nhắc lại điều đã phát biểu tại Mông Cổ với ý phản bác quan điểm của lãnh đạo Việt Nam cũng như tại các nước độc tài, là muốn giành ưu tiên cho phát triển kinh tế thì phải có ổn định chính trị. Đây là điều bà Clinton đã nêu ra với lãnh đạo Mông Cổ khi thăm xứ này, và được cho là còn nhằm khuyến cáo cả Trung Quốc. Sau đó bà Clinton thăm Lào trong một chuyến đi lịch sử kể từ khi ngoại trưởng John Foster Dulles thăm xứ Vạn Voi trong một ngày,cách nay đã 57 năm. Bà cổ võ tăng tiến quan hệ thương mại song phương và hứa hẹn mở rộng quan hệ, rồi vội vã rời nước Lào sau 4 giờ đồng hồ để bay qua Phnom Penh, đọc diễn văn khai mạc hội nghị ngoại trưởng ASEAN-Hoa Kỳ. Bài diễn văn này có gì đáng chú ý?

Sáu trụ cột chiến lược

Ngoại trưởng Hillary Clinton đã xác định quyết tâm của Hoa Kỳ đặt chân trở lại và đứng vững mãi trên khu vực những láng giềng ở ngày sân trước của ngôi nhà Trung Quốc.

Ngoại trưởng Clinton bắt tay
Ngoại trưởng Dương trước khi
vào họp song phương- AFP photo

Bà Clinton nhấn mạnh những điều gọi là quan thiết đối với Hoa Kỳ là an ninh hàng hải, chống phổ biến vũ khí nguy hiểm, cũng hàm ý chống bành trướng, và tăng trưởng kinh tế, trong khi bà xác định lại một lần nữa việc Hoa Kỳ chuyển trục chiến lược về kinh tế cũng như quân sự sang châu Á. Bà cho biết Hoa Kỳ đầu tư ở các nước ASEAN nhiều hơn ở Trung Quốc! Bà hứa hẹn lắng nghe mọi nhu cầu khẩn thiết của ASEAN để hợp tác và giải quyết, trong đó có nhu cầu cần Hoa Kỳ gia tăng sự hiện diện ở Đông Nam Á.Bà công bố một kế hoạch mới gọi là “Sáng kiến can dự chiến lược ở châu Á Thái Bình Dương” gọi tắt là APSEI, và nhiều vấn đề khác.  Kế tiếp đó Ngoại trưởng Mỹ nêu ra những nét tổng quát của kế hoạch ấy, cùng với những yếu tố chủ đạo trong chiến lược của Hoa Kỳ dành cho châu Á Thái Bình Dương. Bà nói Hoa Kỳ chú trọng vào sáu cột trụ chiến lược, gồm hợp tác vì an ninh khu vực, hội nhập kinh tế và trao đổi mậu dịch, khai mở vùng hạ lưu Mekong, thứ tư là đối phó những nguy cơ liên quốc gia, thứ năm là phát huy dân chủ, và thứ sáu là giải quyết những di hại của chiến tranh.  Bà Hillary Clinton hứa hẹn sẽ “đặt cược” cho kế hoạch này tại Diễn đàn Khu vực của ASEAN trong tuần này. Sau đó bà nói đến kế hoạch cứu trợ thiên tai cho Đông Nam Á, mà có thể hiểu là thường liên quan chặt chẽ đến hải quân Hoa Kỳ cũng như hải quân của những nước ven biển Đông, cũng đồng nghĩa với sự chuẩn bị cho những hoạt động sâu rộng của hải quân Mỹ ở biển Đông.

Trụ cột chống ngăn ai?

Về những hoạt động của bà ngoại trưởng Hoa Kỳ tại Phnom Penh trong các hội nghị của ASEAN, có thể nói tóm tắt là Hoa Kỳ đang đẩy mạnh việc thực hiện công cuộc chuyển trục chiến lược sang châu Á. Hoa Kỳ đang tiến vào đặt mối liên lạc chặt chẽ ở những vùng lân cận, những quốc gia “môi hở răng lạnh” cạnh Trung Quốc. Thứ trưởng ngoại giao Phó Oánh của Trung Quốc tuyên bố không có gì e ngại trước chiến lược của Mỹ. Nhưng cùng lúc, Thứ trưởng ngoại giao Thôi Thiên Khải nói với Úc rằng các nhà lãnh đạo Mỹ vẫn áp dụng những tư tưởng từ thời chiến tranh lạnh trong quan hệ với Bắc Kinh, qua ý đồ bao vây Trung Quốc trên vùng biển Thái Bình Dương.  Mỹ và đồng minh phương Tây vừa thắng lớn ở Miến Điện. Gần đây kế hoạch đặt một cơ sở của NASA tại Thái Lan đang bị quốc hội Thái đình hoãn, cũng nằm trong kế hoạch chiến lược này. Hoa Kỳ rõ ràng đã quyết tâm tranh thắng cùng Trung Quốc ngay trong sân trước của Bắc Kinh, nơi địa bàn chiến lược trước cửa ngôi nhà Trung Quốc, nơi chứa đựng nguồn nguyên nhiên liệu sinh tử cho sức mạnh kinh tế, nơi thị trường quan yếu của nền kinh tế Trung Quốc đang phát triển. Và ba nước Đông Dương Việt Lào Cambodia đang chiếm vị trí quan trọng nhất trên trận đồ quốc tế này. Liệu Mỹ có để Trung Quốc tung hoành trên biển Đông như con hổ dữ giữa bầy dê tan tác?   © Việt-Long, RFA  

Đọc tiếp…

Trong khi chuyến viếng thăm đến Việt Nam lần thứ ba trong vòng 2 năm của bà Ngoại trưởng Hoa Kỳ có thể mở ra một tương lai mới làm sâu sắc thêm mối quan hệ Hà Nội – Washington, thì những tranh chấp lãnh hải dường như đang làm mối quan hệ Việt – Trung trở nên căng thẳng.

Việt – Mỹ siết tay

Bà Ngoại trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton phát
biểu tại bộ ngoại giao Việt Nam.

Bà Hillary Clinton rời Việt Nam sau hai ngày thăm viếng với lời khẳng định “Việt Nam đang ngày càng quan trọng ở Đông Nam Á”, trong lúc Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khẳng định cần nâng tầm quan hệ hai nước. Lần này đến Việt Nam, người đứng đầu bộ Ngoại giao Hoa Kỳ mang theo một lịch trình dày đặc, không kém các chuyến đối thoại nhộn nhịp của giới chức Hà Nội, Washington trong thời gian gần đây.

Mới đầu tháng trước, Tổng trưởng quốc phòng Hoa Kỳ Leon Panetta cũng đến thăm và làm việc tại Việt Nam. Hình ảnh ông Tổng trưởng vẫy chào trên tàu USNS Richarcd. E Byrd neo đậu tại cảng Cam Ranh đánh dấu bước chân đầu tiên của một bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ đến đây từ sau khi chiến tranh Việt Nam kết thúc.

dưới góc độ kinh tế, tôi nghĩ rằng cả Hà Nội và Washington đều đang nỗ lực để duy trì ...mối quan hệ thương mại với Bắc Kinh. Thế nhưng, dưới góc độ an ninh, thì sự quan ngại là rất rõ ràng.TQ ngày càng tăng cường củng cố quân sự, cách thức họ gây áp lực lên Việt Nam, cách thức họ tuyên bố chủ quyền ngoài Biển Đông và cả những động thái của họ đối với Hoa Kỳ nữa. học giả Michael Auslin

Tiếp theo chuyến viếng thăm của người đứng đầu bộ Quốc phòng Hoa Kỳ là cuộc đối thoại quốc phòng giữa trợ lý ngoại trưởng đặc trách vấn đề chính trị và quân sự Andrew J. Shapiro cùng Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Việt Nam Lê Lương Minh. Những hoạt động ngoại giao này diễn ra trong một thời gian ngắn sau những bước phát triển của 15 năm bình thường hóa quan hệ cho phép người ta lạc quan về một mối quan hệ mới giữa hai nước cựu thù.

Tháng 7 là tháng quan trọng đánh dấu nhiều mốc tích cực trong quan hệ Việt - Mỹ. Tháng 7 năm 1995, Tổng thống Bill Clinton đã tuyên bố bình thường hóa quan hệ hai nước.

Tháng 7 năm 2010, bà Ngoại trưởng Hoa Kỳ đến Việt Nam lần đầu tiên trong nhiệm kỳ với nổ lực thúc đẩy nâng tầm quan hệ hai nước. Và tháng 7 năm nay, bà Ngoại trưởng đến Việt Nam lần thứ ba trong vòng hai năm với những hứa hẹn mới cho sự hợp tác quan trọng.

Trong một cuộc phỏng vấn gần đây với đài RFA, học giả về Châu Á Michael Auslin cũng cho biết vì sao Hoa Kỳ cần Việt Nam:

(Bản đồ chỉ rõ 9 lô dầu khí mà Tổng Công ty Dầu khí Hải Dương Trung Quốc (CNOOC) mở thầu quốc tế hoàn toàn nằm trong vùng đặc quyền kinh tế 200 hải lý và thềm lục địa của Việt Nam.) ---->

“Cả hai quốc gia Việt Nam và Hoa Kỳ đều đang có những quan ngại giống nhau về Trung Quốc. Trung Quốc hiện đang trở thành một đối tác thương mại quan trọng đối với cả 2 quốc gia Việt Nam và Hoa Kỳ. Vì thế dưới góc độ kinh tế, tôi nghĩ rằng cả Hà Nội và Washington đều đang nỗ lực để duy trì sự ổn định cũng như phát triển hơn nữa mối quan hệ thương mại với Bắc Kinh. Thế nhưng, dưới góc độ an ninh, thì sự quan ngại là rất rõ ràng. Trung Quốc ngày càng tăng cường củng cố quân sự, cách thức họ gây áp lực lên Việt Nam, cách thức họ tuyên bố chủ quyền ngoài Biển Đông và cả những động thái của họ đối với Hoa Kỳ nữa”.

…trên cơ sở “đôi bên cùng có lợi”

Ngày 21 tháng 6 vừa qua quốc hội Việt Nam đã
biểu quyết thông qua Luật Biển. (Source VTV9)

Điểm đặc biệt trong chuyến đi này của bà Hillary Clinton là bà trực tiếp gặp Tổng bí thư ĐCSVN Nguyễn Phú Trọng. Nằm trong bộ Chính trị, nắm ngành an ninh, quân đội trên thực tế, ĐCSVN được cho là nhân tố quan trọng trong các chính sách của Việt Nam. Tuy nhiên, theo Washington, ĐCSVN “rất thận trọng trong mối quan hệ với Hoa Kỳ”.

Theo một thông cáo của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đánh đi từ Hà Nội ngày 10 tháng 7 ghi lại cuộc họp thường kỳ của cơ quan này, thì mục đích cuộc tiếp xúc của bà Ngoại trưởng và ông Nguyễn Phú Trọng là vì Hoa Kỳ chủ động nâng cao niềm tin của ĐCSVN với Washington.

“Thận trọng” có thể là một từ dùng để chỉ mối quan hệ hiện nay của Hà Nội – Washington nhưng nó không phải là một mối quan hệ thụt lùi hay dậm chân tại chỗ. Nếu so sánh với mối quan hệ 60 năm giữa Việt Nam – Trung Quốc, có nhiều dấu hiệu cho thấy mối quan hệ Việt – Mỹ được xây dựng trên một cơ sở chắc chắn hơn và không ngừng phát triển.

“Thận trọng” có thể là một từ dùng để chỉ mối quan hệ hiện nay của Hà Nội – Washington nhưng nó không phải là một mối quan hệ thụt lùi hay dậm chân tại chỗ...có nhiều dấu hiệu cho thấy mối quan hệ Việt – Mỹ được xây dựng trên một cơ sở chắc chắn hơn và không ngừng phát triển

Năm 2000, hai nước ký kết hiệp định thương mại song phương. Năm 2007, Quốc hội Hoa Kỳ phê duyệt việc bình thường hóa thương mại vĩnh viễn (PNTR). Năm 2006, Việt Nam được ra khỏi danh sách các nước cần được quan tâm đặc biệt về tự do tôn giáo. Cũng năm đó, Việt Nam chính thức gia nhập WTO. Tất cả những điều đó đã làm thương mại hai nước từ hầu như bằng không hồi năm 1995 đã tăng lên 22 tỷ đô la trong năm 2011.

Về quân sự, năm 2008, cuộc đối thoại quân sự - chính trị đầu tiên về an ninh khu vực và các vấn đề chiến lược được thực hiện. Tháng 8 năm 2010, hai nước đã đồng ý tổ chức đối thoại an ninh quốc phòng mỗi năm 2 lần. Tất cả những ký kết sẽ không mang một ý nghĩ thực tiễn nếu nó không được thực hiện bởi những chuyến viếng thăm, trao đổi dày đặc giữa cơ quan an ninh, quốc phòng hai nước diễn ra trong vòng hai năm nay, mà điển hình nhất là những cuộc thăm viếng của các tàu chiến quan trọng của Hoa Kỳ tại các cảngViệt Nam.

Mặc dù các tàu chiến Hoa Kỳ chỉ đến các cảng dân sự Việt Nam, và mặc dù vấn đề nhân quyền có thể cản trở việc hợp tác thương mại về mua bán vũ khí nhưng việc tìm ra một lợi ích chung là cơ sở tháo bỏ những rào cản. Đây chính là một chính sách xuyên suốt của Hoa Kỳ từ những năm 50 nhằm phát triển quan hệ đồng minh với các nước khác.

Bộ trưởng quốc phòng Việt Nam và Bộ trưởng
quốc phòng Hoa Kỳ hôm nay gặp nhau tại Hà Nội.
tháng 6/2012. AFP

Hồi tháng 6 vừa qua, tại Việt Nam, ông Bộ trưởng Leon Panatta cũng khẳng định có cùng mục đích với những điều mà Bộ trưởng Phùng Quang Thanh muốn thúc đẩy: “điều quan trọng là phải đảm bảo làm sao các nước có thể phát triển năng lực, kinh tế, thương mại. Điều đó sẽ đem các nước xích lại với nhau”. Trong bài viết “For China, It’s all about America” (“Đối với Trung Quốc, Hoa Kỳ là điểm tập trung duy nhất”) đăng trên The Diplomat hôm đầu tháng 7 của học giả Michael Auslin, ông cũng khẳng định rằng “mặc dù các nước khác luôn ngờ vực những ý định thực sự của Washington… nhưng người ta cũng phải nhìn nhận rằng Hoa Kỳ thường tìm kiếm một loại quan hệ dựa vào nguyên tắc hai bên cùng có lợi”.

“mặc dù các nước khác luôn ngờ vực những ý định thực sự của Washington…nhưng người ta cũng phải nhìn nhận rằng Hoa Kỳ thường tìm kiếm một loại quan hệ dựa vào nguyên tắc hai bên cùng có lợi” học giả Michael Auslin

Thực tế, Hoa Kỳ đã khẳng định “lợi ích quốc gia” của mình tại biển Đông và gần đây Quốc hội nước này đã bắt đầu lên tiếng muốn thông qua UNCLOS, một dấu hiệu cho thấy có điểm đồng thuận chung giữa Việt – Mỹ trong việc giải quyết tranh chấp biển Đông.

Việt - Trung giãn dần

Trong khi đó, mặc dù mối quan hệ Việt – Trung đã được thiết lập hơn 60 năm, nhưng khó có thể gọi đây là một mối quan hệ không nhập nhằng hay cân bằng. Chủ thuyết cộng sản đã gắn kết hai nước Việt – Trung nhưng nó cũng tạo ra một mối quan hệ giữa hai Đảng hơn là giữa hai nhà nước độc lập, mà trong đó Việt Nam được đánh giá là nước chịu thiệt thòi. Điều này thể hiện qua những văn kiện được ký kết giữa hai Đảng nhưng được cho là của hai nước mà trong đó Việt Nam đã có những ứng xử “nhún nhường”, như nhận xét của GS Nguyễn Đăng Hưng (Bỉ quốc, hiện giảng dạy tại việt Nam):

Trung Quốc đưa 4 tàu hải giám hiện đại vào
tuần tiểu trong khu vực tranh chấp khu vực
quần đảo Trường Sa. Báo TQ/ sinaimg.cn

“Tôi nghĩ là cho đến bây giờ Việt Nam vẫn có chủ trương nhún nhường và giải quyết êm đẹp giữa hai nước có thể chế tương đồng. Tôi cho rằng đây là một sai lầm”.

Từ năm 1949, khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa được thành lập, có thể chia quan hệ Việt – Trung ra năm giai đoạn: giai đoạn từ năm 1949 đến 1978 (với sự tin tưởng và hỗ trợ); giai đoạn từ 1979 đến 1990 (với những cuộc chiến tranh biên giới và tại biển Đông); giai đoạn từ 1991 đến khoảng năm 2007 (với việc phục hồi mối quan hệ từ sau chuyến viếng thăm của đại tướng Lê Đức Anh); giai đoạn từ năm 2008 đến cuối năm 2011 (với ngày càng nhiều các cáo buộc xâm phạm lãnh hải từ phía Việt Nam); và giai đoạn hiện tại khi giới chức Việt Nam bắt đầu phản bác lại lập luận của Trung Quốc một cách cứng rắn hơn.

Đây là lần đầu tiên QH nước CHXHCNVN khẳng định chủ quyền tại Hoàng Sa và Trường Sa. Nó còn là một văn bản chính thức khai tử công hàm năn 1958 của ông Phạm Văn Đồng mà Trung Quốc luôn dùng nói để khẳng định chủ quyền của mình tại Biển Đông Theo ông Đông Đinh Kim Phúc

Hôm 21 tháng 6 vừa qua, QH Việt Nam thông qua luật biển Việt Nam với điều 1 khẳng định chủ quyền của Hà Nội tại hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa. Theo nhà nghiên cứu biển Đông Đinh Kim Phúc, việc này có một ý nghĩa quan trọng:

“Đây là lần đầu tiên QH nước CHXHCNVN khẳng định chủ quyền tại Hoàng Sa và Trường Sa. Nó còn là một văn bản chính thức khai tử công hàm năn 1958 của ông Phạm Văn Đồng mà Trung Quốc luôn dùng nói để khẳng định chủ quyền của mình tại Biển Đông”.

Việt Nam thông qua luật biển đã làm Trung Quốc phản ứng gay gắt bằng việc triệu hồi đại sứ, chính thức tuyên bố thành lập cái gọi là “thành phố Tam Sa” trong đó bao gồm Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam và cho tàu hải giám đi tuần tra. Căng thẳng hơn, Trung Quốc kêu gọi mời thầu tại 9 lô dầu khí mà trong đó có các lô nằm trong quyền đặc quyền kinh tế 200 hải lý của Việt Nam. Cũng theo thông tin vừa loan hôm 10 tháng 7, sáu tàu cá Quảng Ngãi vừa bị Trung Quốc bắt giữ trong vòng một tuần qua, trong đó chỉ có ba tàu vừa được thả về nước.

Việt - Mỹ và Việt – Trung

Việc Trung Quốc bắt ngư dân Việt Nam tại Hoàng Sa vừa bị phó chủ tịch thường trực hội nghề cá Việt Nam phản đối. Các hành động trước đó của Trung Quốc cũng bị bộ Ngoại giao Việt Nam, Hội luật gia Việt Nam, Liên đoàn Luật sư Việt Nam, và tập đoàn dầu khí Việt Nam cực lực phản đối. Còn người dân Việt Nam trong hai tuần qua cũng xuống đường tuần hành ôn hòa phản đối Trung Quốc.

Trung Quốc sẽ mất bạn?

Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 5 nhiệm kỳ 2012 – 2017 Hội Hữu nghị Việt – Trung được tổ chức hôm 10 tháng 7 tại Hà Nội, phó TT Nguyễn Thiện Nhân vẫn tiếp tục khẳng định mối quan hệ “mười sáu chữ vàng”, “bốn chữ tốt”. Tuy nhiên, nhìn những diễn biến trong quan hệ Việt - Trung và những cuộc biểu tình chống Trung Quốc, khó có thể nói mối quan hệ Hà Nội – Bắc Kinh đang đi đúng hướng.

Khó có thể nói mối quan hệ thực tế giữa Việt Nam – Trung Quốc là mối quan hệ “đôi bên cùng có lợi” khi trong những vụ phân chia biên giới, những cuộc chiến chủ quyền và những cuộc đua trên thương trường, Việt Nam luôn là người đổ máu và thiệt thòi.

Khó có thể nói mối quan hệ thực tế giữa Việt Nam – Trung Quốc là mối quan hệ “đôi bên cùng có lợi” khi trong những vụ phân chia biên giới, những cuộc chiến chủ quyền và những cuộc đua trên thương trường, Việt Nam luôn là người đổ máu và thiệt thòi. Ngay cả việc giải quyết tranh chấp tại biển Đông, giữa Việt Nam và Trung Quốc cũng chưa đạt được ý tưởng đồng thuận khi Trung Quốc chủ trương giải quyết song phương và không có chủ trương dựa vào COC để giải quyết tranh chấp.

Đã có những đồn đoán cho rằng Trung Quốc đang dần mất đi người bạn của mình và mối quan hệ này của hai nước “là một cuộc hôn nhân gượng ép”. Tờ Hoàn Cầu Thời Báo của Trung Quốc vừa có bài viết cảnh cáo Việt nam “sẽ đau đớn nếu thân Mỹ”, cho thấy phía Trung Quốc không phải kém khôn ngoan để không nhìn thấy quan hệ Việt – Mỹ đang tiến từ từ. Nhà nghiên cứu biển Đông Dương Danh Dy nhận xét:

Tờ Hoàn Cầu Thời Báo của Trung Quốc vừa có bài viết cảnh cáo Việt nam “sẽ đau đớn nếu thân Mỹ”, cho thấy phía Trung Quốc không phải kém khôn ngoan để không nhìn thấy quan hệ Việt – Mỹ đang tiến từ từ.

“Đồng thời, chúng tôi rất coi trọng sự ủng hộ về tinh thần, thậm chí cả về vật chất của các nước có lòng tốt trên thế giới. Trong đó, chúng tôi không loại trừ Mỹ. Cho nên Mỹ giúp đỡ được chúng tôi về tinh thần, về vật chất hay về bất kỳ điều gì nữa trong việc làm cho tình hình biển Đông ổn định; làm cho sự xung đột giảm căng thẳng đi, chúng tôi đều hoan nghênh.”

Chủ thuyết cộng sản có lẽ là sợi dây ràng buộc mà những ai lạc quan vào mối quan hệ Việt – Trung dựa vào. Tuy nhiên, một chủ thuyết chưa bao giờ được lịch sử chứng minh là nhân tố quyết định cho mối quan hệ lâu dài của hai nước mà lợi ích mới chính là yếu tố quyết định. Trung Quốc sẽ mất bạn? Hoa Kỳ và Việt Nam sẽ đối tác chiến lược quan trọng? Điều đó rồi tương lai sẽ trả lời. Thế nhưng, giới thạo tin cho biết tháng 11 này, tổng thống Barack Obama có thể sẽ ghé thăm Việt Nam và người ta mong đợi rằng việc cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam sẽ được bãi bỏ. Còn đối với Trung Quốc, những hoạt động nào sắp diễn ra trong thời gian tới? Có lẽ là những cuộc biểu tình của người Việt và việc hiện đại hóa quân sự của Việt Nam.

© Quỳnh Chi, phóng viên RFA

Đọc tiếp…